Alle macro-updates
MACRO · MEI 2026

Staat van het Systeem — mei 2026

9 mei 2026

Brussel presenteerde een EU-begroting van 2.000 miljard euro voor 2028 tot 2034. Een verdubbeling in zeven jaar. Voor Nederland betekent dat structureel 4,5 tot 5,5 miljard euro extra afdracht per jaar. De ECB hield op 30 april de rente vlak terwijl inflatie kruipt naar 3 procent. Centrale banken kopen 23 maanden op rij goud. En Box 3 schuift opnieuw door.

De 2.000 miljard

De Europese Commissie wil de meerjarenbegroting bijna verdubbelen. Van 1.200 miljard naar 2.000 miljard euro voor de periode 2028 tot 2034. Lidstaten dragen straks 1,26 procent van hun BBP af in plaats van 1,1 procent nu. Voor Nederland is dat een structurele lastenverzwaring van 4,5 tot 5,5 miljard euro per jaar, bovenop de huidige 10 miljard die Den Haag al afdraagt. De zuinige landen, waaronder Nederland, Duitsland, Oostenrijk en Zweden, willen hier niet aan en zetten zich op voor een felle strijd. De onderhandelingen duren waarschijnlijk tot 2027. Een EU-diplomaat noemde het al "de moeilijkste onderhandelingen in de geschiedenis van de EU".

Waar gaat het geld naartoe? Defensie binnen de EU-begroting vervijfvoudigt naar 131 miljard. Militaire mobiliteit vertienvoudigt van 1,7 naar 17 miljard. Een nieuw Concurrentiefonds van 410 miljard voor tech, voedselzekerheid en defensie. Landbouw zakt terug naar 300 miljard. Daarbovenop loopt het ReArm Europe plan, dat los van deze begroting nog eens 800 miljard moet mobiliseren tot 2030. De richting is duidelijk: Europa bewapent, centraliseert en verhoogt de afdrachten.

Wat er in het systeem speelt

De Fed houdt naar verwachting de rente het hele jaar 2026 vlak. Geen verlagingen meer. De ECB hield op 30 april de rente op 2 procent, terwijl 65 procent van de economen een verhoging verwachtte. Inflatie in de eurozone loopt op naar 3 procent. ECB-projecties voor 2026 zijn opwaarts bijgesteld naar 2,6 procent. De groei is teruggeschroefd naar 0,9 procent. Markten prijzen al een renteverhoging in juni in. Wat hier opvalt: de ECB overweegt een toch al kwetsbare economie verder te verkrappen, niet om groei aan te jagen, maar om geloofwaardigheid van het inflatiemandaat te beschermen. Reële rente blijft daarmee laag tot negatief. Voor wie spaart betekent dat structureel verlies van koopkracht.

Geopolitiek en goud

De oorlog in het Midden-Oosten zet energieprijzen onder druk en voedt de eurozone-inflatie. Onder de oppervlakte gebeurt iets anders. Centrale banken kopen al 23 maanden achter elkaar netto goud. Polen kocht 20 ton in februari, goed voor 31 procent van de totale reserves. China bleef voor de zestiende maand op rij bijkopen. Goud is goed voor circa 25 procent van de wereldwijde centralebankreserves, tegen 10 procent tien jaar geleden. De wereldwijde goudreserves van centrale banken zijn opgelopen tot 35.000 ton. Dat is meer dan de buitenlandse posities in Amerikaanse staatsobligaties. Niet meer.

Nederland: Box 3 en de rekening

De Wet werkelijk rendement Box 3 werd op 12 februari aangenomen door de Tweede Kamer, maar de minister van Financiën kondigde eind februari al aanpassingen aan. Invoering schuift door naar 2028, mogelijk later. Tot die tijd blijft het forfaitaire stelsel staan met een verhoogd forfait voor overige bezittingen en een verlaagd heffingvrij vermogen van 51.396 euro per persoon. Een spaarder met 150.000 euro betaalt belasting over een fictief rendement, terwijl inflatie 3 procent is en de spaarrente 2. Tegelijk komt er via de EU-begroting een nieuwe rekening van 4,5 tot 5,5 miljard per jaar. Dat geld komt ergens vandaan. Belastingen, bezuinigingen of meer staatsschuld. Geen van die drie is gunstig voor wie spaart of bouwt.

Wat dit betekent voor wie bouwt

De grote draden wijzen één kant op. Inflatie boven doel. Reële rente negatief. Een EU-begroting die verdubbelt en de afdrachten structureel verhoogt. Een ReArm Europe plan dat schuldregels omzeilt. Centrale banken die goud blijven opkopen omdat ze zich losmaken van de dollar. En een Box 3-stelsel dat ongeacht welke wet er komt blijft trekken aan wie spaart. Wie nu spaargeld parkeert tegen 2 procent rente, terwijl inflatie 3 procent is en de overheid een grotere greep maakt via Brussel én Den Haag, verliest stilletjes koopkracht. Niet door pech. Door ontwerp. Wie hard assets bouwt en zijn vermogen spreidt over goud, Bitcoin en productieve assets, positioneert zich tegen de richting die het systeem zelf al heeft ingezet.

Wie het systeem begrijpt, schrikt minder van de bewegingen erin.

Wat dit concreet betekent voor jouw strategie

Allocatie, fiscale keuzes en concrete positionering bespreken we in de Pro-kanalen op Discord. Toegang via VrijGeld Pro.

Bekijk VrijGeld Pro →